Dolderse Kroniek

De Dolderse Kroniek wordt drie tot vier keer per jaar uitgegeven met daarbij gevoegd de Ledenbrief, waarin praktische zaken over het verenigingsleven worden meegedeeld, zoals informatie over vergaderingen, nieuwe aanwinsten en bijzondere activiteiten. De inhoud van de kronieken is hieronder te bekijken vanaf 1998. De inhoud van de kronieken van 2011 tot en met mei 2015 zijn hieronder te zien via de pdf link. De mogelijkheid bestaat voor zowel leden als geïnteresseerden extra exemplaren van de Dolderse Kroniek te bestellen. De prijs per uitgave bedraagt €4,50 per stuk (inclusief verzendkosten).

2011

januari 2011 14e jaargang nr. 1

Harm Sok presenteert in dit nummer het artikel Watervoorziening Den Dolder. Eerder bracht hij ons op de hoogte van de ontwikkeling van de elektriciteitsvoorziening in Den Dolder, dit keer gaat het over drinkwater. De kwekerij van Van Bergenhenegouwen, die iedereen kent omdat je hem ziet liggen naast de weg naar Zeist, is begonnen in Den Dolder. Een geschiedenis van hard werken, vele tegenslagen en ook successen. Drie generaties Van Bergenhenegouwen hebben er hun brood verdiend. Dit wordt beschreven door Dick van Lier en Frits Stuurman, die mochten putten uit een uitgebreid aantal kronieken van Kees van Bergenhenegouwen Sr. In die kronieken staat nog veel meer interessants te lezen over hoe de familie leefde, welke contacten ze hadden, en wat voor hobby’s. Tenslotte maakt Mieke van der Ploeg ons weer deelgenoot van een stuk familiegeschiedenis dat in verband gebracht kan worden met graven op het Stille Hofje. Dit keer de familie Blankensteijn, waarover veel is te vertellen. Lees verder

mei 2011 14e jaargang nr. 2

In 1930 werd er door Hein Vlastra een dubbel winkelpand gebrouwd met daar boven woningen. Hij vestigde daar zijn eigen boekhandel en in de andere helft kwam een fietsenmaker. Frits Stuurman interviewde de zoon van Hein voor het artikel over deze boekwinkel en praatte ook met Ria van Ee wiens man Gijs de opvolger was van Vlastra in het zelfde pand. In het tweede artikel zet Mieke van der Ploeg het verhaal over de familie Blankensteijn voort. Van die familie en de aangetrouwde andere families is een hele serie graven aanwezig op Het Stille Hofje, die zij op deze manier met elkaar in verband brengt.Lees verder...

2010

januari 2010 13e jaargang nr. 1 

In dit nummer is Petra Koek penvoerder voor het aan haar vertelde levensverhaal van Jan Verweij. Waar hij in het dorp het meest om bekend staat is muziek en verhuizen. U leest er over in het eerste artikel. En Mieke van der Ploeg heeft weer een familiegeschiedenis beschreven op haar eigen vlotte manier: Aart van der Waal en Lijntje van der Waal-Huijser. Met foto’s van de boerderij van de WA-Hoeve, inmiddels meer dan honderd jaar oud, van binnen en van buiten, waar een deel van dit verhaal zich afspeelt. En Frits Stuurman heeft het maken van zeep altijd gefascineerd. Pleines maakte in zijn zeepfabriek zeeppoeder, een “zout” van natronloog en vet en olie (hoofdzakelijk lijnolie). Op de foto’s zien we het gebeuren…….. En nieuw is in dit nummer van de Kroniek de rubriek “Kent u de details van Den Dolder?’ Hier krijgen de lezers de kans zichzelf te testen op de kennis over details van gebouwen en andere zaken. Die details kunnen zeer boeiend zijn.Lees verder....

 mei 2010 13e jaargang nr. 2 

De zeepfabriek “De Duif”van Chr. Pleines produceerde niet alleen zeeppoeder. Frits Stuurman vertelt deze keer over de zachte zeep die in de Nederlandse winkels per gewicht werd verkocht en over zeep in blokken die in die tijd o.a. populair werd omdat er op de Wereldtentoonstelling in Gent medailles mee werden gewonnen. Een voortzetting dus van de vertelling over hoe de zeepproduktie in het jaar 1914 in zijn werk ging. Pleines maakte ook volop reclame voor zijn producten. Huisvrouwen die zijn zeepprodukten gebruikten waren goede en propere huisvrouwen… en wie wil dat niet zijn. Petra Koek ging de geschiedenis van de firma Hagoort na, hoofdzakelijk door interview met het echtpaar dat de firma Noordanus en Ziel over nam en pas vele jaren later de naam Hagoort op de gevel zette. Van de halve eeuw dat de familie Hagoort in dit pand een bedrijf had worden globaal de eerste 25 jaar beschreven. En Mieke van der Ploeg verdiepte zich in de geschiedenis van de firma Van de Vijsel, de grote kwekerij die vanaf 1917 het gebied gebruikte dat nu het centrum van Den Dolder ten zuiden van de spoorlijn uit maakt.Lees verder...

 september 2010 13e jaargang nr. 3

 Lange tijd was ons dorp een echte Doe-het-zelf-winkel rijk. Opgericht en uitgebouwd door Gerrit van Veldhuijzen werd die winkel later voortgezet en uitgebreid door Joop de Haan. Frits Stuurman bezocht voor dit artikel Joop en Ria de Haan op hun boot en Roelie Van Veldhuijzen-Schutte thuis om de vele verhalen te horen. Petra Koek zet haar geschiedenis van de zaak van Hagoort en de bijbehorende personen voort in het tweede en tevens laatste deel.Lees verder.....

2009

januari 2009 12e jaargang nr. 1 

In dit nummer een bijdrage van Harm Sok: Den Dolder helpt bedrijven uit de brand. Dat gebeurde in de loop van de afgelopen eeuw zelfs vijf keer. Albert van Silfhout vertelt ons in het tweede deel van zijn artikel meer over de zorg voor geestelijk gehandicapten en de rol van de Willem Arntszstichting en in het bijzonder van Schroeder van der Kolk als pionier op dit gebied. Mieke Van de Ploeg tenslotte vertelt over de geschiedenis van begraafplaats Het Stille Hofje. Van de vergunningaanvraag in 1906 via het vaak moeizame onderhoud van de begraafplaats tot de recentste geschiedenis in 2008.Lees verder...

mei 2009 12e jaargang nr. 2 

Twee artikelen deze keer: Een zeer interessant vervolg op de artikelen over Willem Arntsz uit de vorige nummers, geschreven door Albert Van Silfhout met veel foto’s van de gebouwen uit de eerste grote bouwgolf rond 1910. En een nieuw verhaal van Mieke Van der Ploeg over het echtpaar Van Zoeren-Leijdekker Lees verder...

september 2009 12e jaargang nr. 3 

Dit keer een artikel door Frits Stuurman over dokter Jellema. Hij was van 1956 tot 1968 huisarts in Den Dolder. Het tweede artikel is het slot van de reeks door Albert van Silfhout over Willem Arntsz en de Willem Arntsz stichting. Veel foto’s van de oude gebouwen. En dit keer ook kaarten met de ligging van de gebouwen, één uit 1915, ongeveer de situatie aan het einde van de eerste bouwfase (goed bruikbaar bij het artikel in het vorige nummer), en een uit 1930 waarop de tweede bouwfase goed is te situeren.Lees verder...

2008

januari 2008 11e jaargang nr. 1

 In dit nummer het laatste deel van de School met den Bijbel. Rob Haars maakte voor ons in totaal 15 delen, gebruik makend van het Notulenboek. Harm Sok brengt ons het eerste deel van een artikel over de Elektriciteitsvoorziening van Den Dolder. We moesten stroom importeren van buiten de gemeente Zeist………. De Begraafplaats “Het Stille Hofje” geeft steeds weer stof tot schrijven. Dit keer gaat het over Gerrit Daalmeijer en zijn vrouw Metje Lees verder...

 mei 2008 11e jaargang nr. 2

 De geschiedenis van Den Dolder is nu ook vastgelegd in lessen voor het basisonderwijs. Petra Koek vertelt u daar meer over in het eerste artikel in dit nummer. Het is geïllustreerd met foto’s uit die lessen. In het tweede deel van het artikel van Harm Sok over de Elektriciteitsvoorziening van Den Dolder zult U ontdekken dat we een eigen elektriciteitscentrale in het dorp hebben gehad. Op de plaats waar tot voor kort het bedrijf van Hoffschlag stond. Dit jaar won Mieke van der Ploeg de Harm Sok aanmoedigingsprijs voor “haar gehele oeuvre in tien jaar Dolderse Kroniek” zoals de jury zegt. Daaronder is veel mondelinge geschiedenis. Het laatste artikel in dit nummer is zo’n “oral history”-artikel, dit keer over de familie Van der Wal de schoenmakers.Lees verder... 

september 2008 11e jaargang nr. 3 

In 1965 vierde Remia zijn 40 jarig bestaan. De herinnering daaraan wordt altijd nog levendig gehouden door een bijzondere wereldkaart in de hall van het hoofdkantoor. Tom Lammers, indertijd marketing manager van Remia, was zo vriendelijk daarover een artikel te schrijven. Verder vertelt Albert van Silfhout ons over Willen Arntsz. Wat iemand die in de 15e eeuw is geboren te maken kan hebben met Den Dolder. Mieke van der Ploeg vertelt ons in het derde artikel over de familie Windhouwer.Lees verder...

2007

januari 2007 10e jaargang nr. 1 

Tien jaar Historische Vereniging Den Dolder en ook bijna tien jaar Dolderse Kroniek. Het eerste nummer kwam uit in januari 1998. Dit is dus het eerste nummer van de Kroniek in het Jubileumjaar 2007. Een wat dunner nummer dan u gewend bent. En dat hangt weer samen met het volgende nummer dat extra dik zal zijn. In dit nummer vindt u het tweede deel van het verhaal van Harm Sok over het eerste postkantoor, dat nu ook echt tevens telegraaf- en telefoonkantoor wordt, en het dertiende deel over de school met de Bijbel van Rob Haars. Daar tussenin wat lezenswaardige stukjes uit de Zeister Courant in de jaren 20. Deze komen uit het Zeister Gemeentearchief uit de gebonden exemplaren van de Zeister Courant. Lees verder...

mei 2007 10e jaargang nr. 2 

Het Themanummer: Christoph Pleines. Deze kroniek gaat over wellicht de belangrijkste persoon in de geschiedenis van Den Dolder, de oprichter van de zeepfabriek “De Duif” die de start vormde van de ontwikkeling van Den Dolder als dorp. Dit onderwerp is gekozen omdat de Historische Vereniging Den Dolder dit jaar tien jaar bestaat. Bovendien zijn nu bijna tien jaargangen van de Dolderse Kroniek verschenen. Dit nummer is dus gewijd aan Christoph Pleines en geheel geschreven door Pierre Rhoen, Gemeentearchivaris van Zeist.Lees verder...

september 2007 10e jaargang nr. 3 

In het septembernummer van 2006 en het januarinummer van 2007 kon U lezen over het eerste postkantoor van Den Dolder. Harm Sok neemt ons in dit nummer mee naar de postkantoren die we daarna nog hebben gehad: drie stuks geopend in resp. 1928, 1951 en 1958. Sinds september 2001 is het laatste postkantoor gesloten. Verder in dit nummer een vervolg van de artikelenreeks over de School met den Bijbel. Tenslotte een korte terugblik op de brand in paviljoen De Grashoek van Dennendal: Dit jaar al weer 25 jaar geleden. Evert Kok sprak met twee brandweerlieden over hun herinneringen.Lees verder...

2006

 

Januari 2006 9e jaargang nr. 1

U treft in dit nummer weer een artikel aan van onze vaste auteur Rob Haars over de School met de Bijbel en de daaraan verbonden onderwijzer: de heer Lasterie. Interessant is het contact van deze onderwijzer met dr. W. Cox over het afnemen van examens van het personeel van de Willem Arntszhoeve.

Petra Koek introduceert met haar artikel "Passante in Pelita" een blik op de wat recentere geschiedenis van Den Dolder. Kort na de Tweede Wereldoorlog werden in Den Dolder repatrianten uit voormalig Nederlands-Indie aan de Dolderseweg ondergebracht. Ze doet u verslag van een gesprek met een bewoonster.

Van de hand van Bodes de Vries hebben we, met de komende gemeenteraadsverkiezingen in het vooruitzicht, een artikel ontvangen over het stemgedrag in Den Dolder gedurende de laatste halve eeuw. Het is interessant te zien hoe het verloop van het stemgedrag is geweest en de verhoudingen van toen en van de laatste gemeenteraadsverkiezingen naast elkaar te zien.Lees verder...

Mei 2006 9e jaargang nr. 2

In dit nummer zet Rob Haars de reeks voort over de School met den Bijbel, Harm Sok brengt ons wederwaardigheden over een merkwaardig poststempel uit Den Dolder, Petra Koek en Frits Stuurman belichten de historie van de padvinderij in ons dorp en het eerste verhaal gaat over de Duiventoren van zeepfabriek De Duif en is van de hand van de heer P. Rhoen. Lees verder...

September 2006 9e jaargang nr. 3

In dit nummer het tweede deel over de historie van de padvinderij in ons dorp door Petra Koek en Frits Stuurman.

Het werk en de personen van de archiefcommissie van de vereniging worden u voorgesteld door Frits Stuurman.

Harm Sok begint met de geschiedenis van de postkantoren in Den Dolder, het eerste deel gaat over het eerste postkantoor aan de Dolderscheweg. Lees verder...

 

2005

Januari 2005 8e jaargang nr. 1

Dit nummer telt drie bijdragen, elk over de beginjaren van Den Dolder.

Rob Haars vervolgt aan de hand van de notulen van de bestuursvergaderingen van "eene School met den Bijbel" de gang van zaken in de jaren 1914 t/m 1916. Voorzitter Pleines blijkt een behoorlijk feodaal heerser, die bijv. eigenmachtig beslist een kandidaat-onderwijzer af te schrijven wegens enkele geruchten (hoewel hij door het bestuur als geheel was uitgenodigd een proefles te komen geven). En het advies van de schoolcomissie Zeist om de lokalen te ventileren voert hij niet uit omdat hij dit niet goed vindt. Anderzijds moet hij een gulle sponsor van de school zijn geweest; elke onderwijzer moet nl. een verklaring ondertekenen dat hij/zij ontslagen kan worden bij overlijden van de voorzitter!

Harm Sok verdiept zich nog eens in de oorsprong van de naam van ons dorp, en de daadwerkelijke oprichtingsdatum van Den Dolder. Daarbij blijkt onze naam al in 1239 in documenten te zijn opgedoken. De officiële naam van onze buurtschap is echter pas op 1 februari 1912 vastgelegd in een gemeenteraadsvergadering, na enkele maanden gesteggel en min of meer gedwongen door voortvarendheid van de toenmalige Nederlandse Spoorwegen en het rijk bij de naamgeving van het nog te bouwen station. Over 7 jaar kunnen we dus ons eeuwfeest gaan vieren! Lees verder...

Tot slot nemen we vijf stukjes op die eerder zijn verschenen in de Dolderse Gids van 1958. De heer Staal was in de jaren '50 de beschrijver van de Dolderse geschiedenis, en we hebben veel vraag gekregen om van hem nog eens wat te publiceren. Deze serie van 5 korte stukjes beschrijft het ontstaan van Het Stille Hofje.

Mei 2005 8e jaargang nr. 2

Vanwege "60 jaar Bevrijding"wijden we het hele nummer aan de oorlog en de bevrijding. We wilden de artikelen over die tijd niet opknippen tot vervolgverhalen, maar dit keer integraal en tegelijk publiceren. Via drie invalshoeken besteden we aandacht aan Den Dolder in die tijd.

De gemeente-archivaris Pierre Rhoen gaf ons voor dit nummer toestemming om gebruik te maken van zijn artikel over de oorlogsmonumenten, waarbij we ons beperken tot de "Dolderse" monumenten. Zijn volledige artikel over alle monumenten in de gemeente Zeist is gepubliceerd in het laatstverschenen nummer van "Seyst".

Verder besteden we aandacht aan het leven op de Willem Arntszhoeve in de oorlog. De overname van het bestuur door NSB-ers, de inkwartiering van honderden patienten uit de kuststreek, de razzia's op Joodse patienten, de dappere stellingname van de dokters, etc.

Tot slot neemt mevrouw van Oostenbruggen (voor velen beter bekend onder haar meisjesnaam Marie van Zoeren, of als "tante Marie") u mee naar het leven van alledag in de oorlog. Hopelijk is haar levendige verteltrant in mijn weergave van ons gesprek bewaard gebleven! Dit speciale nummer van de kroniek is geproduceerd door Mieke van der Ploeg. Lees verder...

2004

Januari 2004 7e jaargang nr. 1

- Eene School met den Bijbel. (7) (Rob Haars)
Het zevende deel van de school met den bijbel gaat vooral over de personele problemen. Het blijkt dat de heer Lasterie door ziekte van de heer de Heus, voor twee moet werken en dat met plezier doet.

- Een bericht uit Dokkum over de vondst van twee cadeau-artikelen van zeepfabriek de Duif. (Nico W.J. Speelman)

- De Maria Christina Kerk. (2) (Ing. H. Hoekman.)
Het tweede deel van de Maria-Christina kerk beschrijft de symboliek van het liturgisch centrum.

- Het Vierdag-orgel, een metamorfose. (Jean Telder)
Omdat de kerk niet compleet is zonder het orgel, heeft de redaktie toestemming gekregen van de heer Jean Telder om een artikel wat hij geschreven heeft na aanleiding van de restauratie van het orgel in 1997 te herpubliceren. Lees verder...

Mei 2004 7e jaargang nr. 2

Het eerste artikel in dit nummer is van de hand van Drs. J.W. Schneider en gaat over de Ewijkshoeve, in het bijzonder over Jacqueline van der Waals en hoe zij de Ewijkshoeve als bron van inspiratie gebruikte.

Het tweede artikel is over Eene school met den Bijbel, de achtste in de reeks van Rob Haars. Het behandeld de periode rond 1913. De Historische Vereniging heeft van deze en volgende perioden weinig of geen fotomateriaal van de school en schoolklassen. Wij vragen onze lezers nog is in hun archieven te duiken en te kijken of zij iets hebben. De foto die we gebruikt hebben is wel een "oude" foto, maar niet uit genoemde periode.

Het derde artikel is een door Mieke van de Ploeg bewerkt artikel van de hand van Drs. J.C. Brugman over de luchtoorlog in onze regio. Het artikel is eerder gepubliceerd in de Biltse Grift en is met toestemming van de schrijver aangepast. Ook hier vragen wij de hulp van onze lezers.

Uit de oorlogsperiode hebben wij weinig of niets in ons archief aan fotomateriaal (bomkraters, schuilkelders, inslagschade enz) en getuigenverhalen. Ook hierover kunt u kontakt met ons opnemen. Lees verder...

September 2004 7e jaargang nr. 3

Het eerste artikel van Rob Haars is het negende in de serie over Eene school met den Bijbel. Er zijn opnieuw handwerk-perikelen en de Heer Lasterie blijkt een bij-baantje te hebben aan het Gesticht.

Het tweede artikel is een wat ouder artikel van P.H. Damsté, waarin de geschiedenis beschreven wordt van het Hotel Huis ter Heide dat op de hoek van de Amersfoortseweg en de Hobbemalaan heeft gestaan.

Het derde artikel is het laatste in een serie van twee, over de luchtaanvallen en bombardementen in de buurt van Den Dolder is van Drs. J.C. Brugman, enigszins bewerkt en samengevat door Mieke van de Ploeg. Van het afgedrukte strooibiljet is de tekst ter verduidelijking achter het artikel opgenomen.

De redaktie is nog steeds op zoek naar foto's van de school met den Bijbel en foto's en documenten uit de Tweede Wereldoorlog. Als u in het bezit bent van deze foto's of documenten, zouden wij ze graag willen kopiëren, omdat de kopieën die nu in ons bezit zijn zich niet lenen voor publikatie. Lees verder...

2003

Januari 2003 6e jaargang nr. 1

- Eene School met den Bijbel (4). (Rob Haars)
In dit artikel worden de lesuren nuttig handwerken vastgesteld en enige hulpmiddelen hiervoor worden aangeschaft. Ook wordt de oprichting van een naai- en breischool overwogen, waar ook kinderen die al van school af zijn les kunnen krijgen tegen betaling.

- Eens reed er een tram in Den Dolder. (Harm Sok)
Een artikel over de tramlijn die vanaf halte Dolderscheweg naar de vliegkamp liep, met een lengte van 3,5 km, om mensen te vervoeren die bij de vliegdemonstraties aanwezig wilden zijn.

- De begraafplaats "Het Stille Hofje" in Den Dolder (2). (R.P.M. Rhoen)
De zorg van de heer Pleines vanuit Liechtenstein voor de door hem aangelegde begraafplaats. De pogingen om er voor de Tweede Wereldoorlog een algemene begraafplaats van te maken en hoe een stichting er in 1944 eigenaresse van werd. Lees verder...

Mei 2003 6e jaargang nr. 2

- Eene School met den Bijbel (5). (Rob Haars)
Het hoofd der school, de heer Schuitemaker, neemt afscheid. De heer A. Lasterie is zijn opvolger. Deze dient al snel bij het bestuur een lijstje in, van zaken die naar zijn mening moeten worden opgeknapt een aangeschaft. Verder blijft de kwaliteit van het handwerkonderwijs binnen het bestuur een discussiepunt. De handwerkonderwijzeres, mejuffrouw van Amstel, geeft te kennen dat zij het juister vindt dat een moeder haar wijst op fouten, dan dat deze direct daarover bij het bestuur klaagt.......

- De begraafplaats "Het Stille Hofje" in Den Dolder (3). (R.P.M. Rhoen)
Het slot van de driedelige serie, u kunt in dit verhaal onder andere lezen dat in 1947 een nieuwe ingang wordt gemaakt. Een ingezonden stuk in de Nieuwe Zeister Courant in 1966 leidt tot een spontane schoonmaakactie van de verwaarloosde begraafplaats. In dit opzicht een "continuing story!" Ook bespreekt Rhoen in deze bijdrage hoe de begraafplaats aan haar naam komt.

Mevrouw Froukje B. Hardam - van Ommen uit Zeist heeft een serie mooie boekjes met gedichten geschreven. Eén van deze boekjes heeft ze onze vereniging geschonken. Het betreft het boekje Typisch Zeist deel II. In dit boekje staan ook een paar gedichten over Den Dolder. Het gedicht over "Het Stille Hofje" vindt u in dit nummer afgedrukt.

- Christoph Pleines en de spoorwegen. (Harm Sok)
Het laatste verhaal gaat over Christoph Pleines en de problemen die hij had met de spoorwegen. Hij wilde dat de Nederlandsche Centraalspoorweg Maatschappij in 1902 in Den Dolder een station ging bouwen. Hoe hij dat probeerde te realiseren kunt u lezen in dit artikel.Lees verder...

September 2003 6e jaargang nr. 3

- Eene School met den Bijbel. (6) (Rob Haars)
In dit nummer vindt u de zesde aflevering van Eene school met den Bijbel waarin het ditmaal een klacht dat de handwerklessen op zaterdag door sommige kinderen niet geregeld worden gevolgd. De foto die we bij dit artikel hebben geplaatst komt waarschijnlijk uit 1915, maar daar zijn we niet zeker van. Als u kunt helpen met de datering, laat het ons weten.

- De Maria Christina Kerk. (Ing. H. Hoekman.)
Het volgende artikel is er één uit een serie van twee en gaat over de symboliek in de (dit jaar 50 jarige) Maria Christina Kerk. In dit rijk geïllustreerde artikel worden als eerste de ramen aan een nadere beschouwing onderworpen.

- Alexander Numan. (Albert van Silfhout)
Het laatste artikel gaat over één van de eerste ontginners van de plek die nu Den Dolder heet, Alexander Numan. Mede naar aanleiding van de vragen tijdens de historische fietstocht en op de jaarvergadering heeft de schrijver uit het materiaal wat hij als voorbereiding van de fietstocht heeft gebruik een artikel samengesteld.Lees verder...

2002

Januari 2002 5e jaargang nr. 1

- Dolderseweg, aanleg en onderhoud (2). (Harm Sok)
Dit nummer begint met een vervolg over de plannen van de aanleg van de "Dolderscheweg". De financiering krijgt veel aandacht. Begin 1860 werd de aanleg gegund aan aannemer Gerrit Key voor een som van fl 13.100.

- De familie Van Bergenhenegouwen, deel twee. (Jan van Dijk)
Uit de dagboeken van Kees van Bergenhenegouwen. Dit deel beschrijft de weg die Kees vanaf 1910 naar de school in Soesterberg moest afleggen. Een kaartje geeft de wandelroute naar school en kerk weer. De broers en zuster van Kees worden voorgesteld. Verder over het begin van het vliegveld op de Soesterbergse heide en een particuliere spoorwegovergang met vaste personeelsbezetting.

- Eene School met den Bijbel (1). (Rob Haars)
De Historische vereniging Den Dolder heeft de beschikking gekregen over de notulenboeken van het schoolbestuur van "Eene School met den Bijbel". Met ingang van dit nummer verzorgt Rob Haars in een aantal afleveringen een bloemlezing uit de notulen van deze eerste Dolderse school. In de eerste aflevering de oprichtingsvergadering in 1906, de benoeming van het Hoofd en de vaste aanstelling van de onderwijzer en de onderwijzeres in 1907.Lees verder...

Mei 2002 5e jaargang nr. 2

- Dolderseweg, aanleg en onderhoud (3). (Harm Sok)
In dit nummer is te lezen hoeveel de aanleg in werkelijkheid kostte, de eesrte bebouwing in de omgeving van de weg en de eerste tolgaarder. Ook wordt een lijst met tolgelden weergegeven.

- De familie Van bergenhenegouwen, deel drie. (Jan van Dijk)
Vooral een beschrijving van de inwoners en de verhalen van die inwoners van het buurtje. Er is een landkaart toegevoegd die laat zien hoe het buurtje er toen (ca 1910) uitzag.

- Eene School met den Bijbel (2). (Rob Haars)
In dit artikel gaat het vooral over de ziekte en het ontslag van de Heer G. Kat en de daaropvolgende sollicitatieprocedure.Lees verder...

September 2002 5e jaargang nr. 3

- Dolderseweg, aanleg en onderhoud (4). (Harm Sok)
Andreas Fox gaat trouwen en neemt de tolinning van zijn moeder over. De kosten van onderhoud van de weg rijzen de pan uit. De tolgelden blijken lang niet genoeg om het onderhoud te kunnen betalen. Er wordt een beroep gedaan op de gemeente.

- Eene School met den Bijbel (3). (Rob Haars)
Hierin wordt verteld hoe een juffrouw les geeft aan de school in Den Dolder, maar in Utrecht wil blijven wonen. Dat wordt door het schoolbestuur niet geaccepteerd. Dus moet voor vervanging worden gezorgd.

- De begraafplaats "Het Stille Hofje" in Den Dolder. (R.P.M. Rhoen)
Eerste van een serie artikelen van de heer R.P.M. Rhoen, gemeentearchivaris in Zeist. Hij geeft weer hoe de begraafplaats in Den Dolder tot stand is gekomen.Lees verder...

2001

Januari 2001 4e jaargang Nr. 1

- Herinneringen van Juffrouw Jannie van Overeem. (Mieke van der Ploeg)
Eerste aflevering van een serie "herinneringen van dorpsgenoten". Juffrouw van Overeem (1912) is één van langst-ingezetenen van Den Dolder. Zij herinnert zich nog hoe zij als schoolkind werd ontvangen door Chr. Pleines in zijn villa in Baarn. Haar vader had een kruidenierswinkel tegenover de ingang van de Willem Arntsz Hoeve. Juffrouw van Overeem was jarenlang werkzaam als kraamzuster. Zij ging in 1972 met pensioen, maar volgt nog steeds het nieuws.

- De wegen in het oude Den Dolder. (Harm Sok)
Harm Sok geeft met behulp van o.a. een landkaart informatie over de aanleg en het beheer van de wegen bij oud Den Dolder (ten noorden van het huidige dorp) in de 19e eeuw. Op die plaats kwam de weg Maartensdijk - Soestdijk samen met de weg van De Bilt naar Soestdijk. Bij beide wegen werd tol geheven. Er was een uitvoerig reglement van kracht. Ook citeert Sok uit de briefwisseling die uiteindelijk heeft geleid tot het overnemen van het onderhoud van de Embranchementstraatweg (richting Maartensdijk) door de gemeenten Zeist en De Bilt in 1915.

- Uit de annalen van de Dolderse Middenstandsvereniging. (4) (Rob Haars)
In deze aflevering: op de jaarvergadering van 20 februari 1941 komt duidelijk naar voren hoezeer de oorlogstoestand op zakelijk en persoonlijk niveau ingrijpt. In september 1941 vindt een uitje plaats naar Amsterdam. Tussen september 1941 en juli 1946 is er geen vergadering. Vrij summier wordt in de notulen ingegaan op de gebeurtenissen van de oorlogsjaren.Lees verder...

Mei 2001 4e jaargang Nr. 2

- De familie Elsendoorn. (Jan van Dijk)
De voormalige tuindersfamilie Elsendoorn trok in 1903 van Utrecht naar het prille Den Dolder, waar Jan Elsendoorn als tuinman en slachter kwam te werken bij stichting Padua van pater A.Weijers. In 1914 vertrok hij met zijn gezin naar Soesterberg. De genealogie van deze Utrechtse hoveniersfamilie gaat terug naar 1706.

- Uit de annalen van de Dolderse Middenstandsvereniging. (5) (Rob Haars)
In deze aflevering is het jaarverslag 1946, tevens het "jarenverslag 1942-43-44-45", integraal opgenomen vanwege het nu eens objectief en dan weer subjectief en emotioneel beschreven karakter ervan. Notulist Th.Hiensch stelde zich tot doel "door dit verslag eenigszins een zoo getrouw mogelijk overzicht aan ons nageslacht te verschaffen". In deze bijdrage ook aandacht voor de ledenvergaderingen van februari en juni 1947.

- Een kleine onderneming aan de Pleineslaan. (Jan van Dijk)
Over de middenstand aan Pleineslaan, in het bijzonder Handelsonderneming H.R.Cruijff die zich na de oorlog vestigde en als één van de eersten in Den Dolder beschikte over een auto.

- Oranjeboom of Oranjesprong?
In het vorige nummer van de Kroniek kwam in het interview met mevrouw Overeem het kruispunt in Baarn ter sprake, waar het nieuwe huis van Christoph Pleines stond. Wat was de juiste naam van dit kruispunt? Twee reacties uit Baarn melden dat dit kruispunt Oranjeboom werd genoemd.Lees verder...

September 2001 4e jaargang nr. 3

- Uit de annalen van de Dolderse Middenstandsvereniging. (6) (Rob Haars)
De laatste aflevering van een serie artikelen waarin wordt geput uit de notulen van de Dolderse Middenstandsvereniging. Het jaarverslag 1947 is kort. Ook in 1948 bestaat er "een tekort aan agendapunten", al wordt er door 5 leden wel vergaderd. In 1949 en 1950 zijn er succesjes in de opkomst te melden dankzij bijzondere activiteiten als een loting en een lezing. Het notulenboek eindigt in 1950.

- De familie Van Bergenhenegouwen, eerste deel. (Jan van Dijk)
Dit tuindersgezin uit Loosduinen vestigde zich in het begin van de vorige eeuw in Den Dolder. De jongste zoon Kees (1904 - 1992) hield een dagboek bij. Hij vertelt onder andere over de moeizame pogingen een kwekerij te exploiteren op de weerbarstige droge grond bij het spoor. Met tekening (1910) van de halte overweg "Dolderseweg" van Jan van Bergenhenegouwen.

- Dolderseweg, aanleg en onderhoud (1). (Harm Sok)
Op basis van eigen archiefonderzoek beschrijft Harm Sok de aanleg van de Dolderseweg omstreeks het midden van de 19e eeuw. In 1858 nam een groep vooraanstaande personen uit de omgeving het initiatief om een grindweg aan te leggen van "het huis ter Heide" naar het oude Den Dolder (nabij het huidige Prins Hendriksoord). Er werden 48 aandelen van fl 250 uitgegeven om de geraamde kosten te dekken. Naast informatie over het wegenpatroon in die tijd bevat het artikel ook teksten van brieven over de aanleg.Lees verder...

2000

Januari 2000 3e jaargang Nr 1

- Het station Den Dolder (3) (Nico W.J.Speelman)
Het (voorlopig) laatste deel over het station Den Dolder, waarin o.a. aandacht wordt gegeven aan een tragisch ongeval uit 1913. Hierbij kwam een jong meisje al spelend onder de trein en verloor het leven. Verder over de smalspoorverbindingen met de Willem Arntszhoeve en vliegveld Soesterberg, en het internationale treinverkeer. In 1974 werd het station op de monumentenlijst geplaatst.

- Leven en werken van Christoph Pleines (2) (Mieke van der Ploeg)
De jonge Duitse zeepfabrikant Pleines bouwt in enkele jaren een zeepfabriek op in Amersfoort, die - na een brand in 1902 - op de hei aan de spoorlijn Amersfoort - Utrecht, bij stopplaats Dolderscheweg, wordt gevestigd. Over de opbouw van het dorp Den Dolder tot en met het overlijden van Pleines in Liechtenstein (1936).

- Uit de annalen van de Dolderse Middenstandsvereniging (1) (Rob Haars)
Rob Haars bericht over de oprichting van de "Middenstandsvereeniging Den Dolder" in 1936 aan de hand van het notulenboek. Eén van de eerste activiteiten betrof het organiseren van een reisje naar Ouwehands Dierenpark voor de Dolderse jeugd.Lees verder...

Mei 2000 3e jaargang nr. 2

- Het station Den Dolder (4) (Nico W.J. Speelman)
Het vierde - en laatste - artikel van het voormalige redactielid Nico W.J.Speelman over het station van Den Dolder gaat in op de bebouwing van het station en enkele aanvullingen en correcties op de voorgaande bijdragen. Twee oude foto's worden besproken.

- Familie Boissevain en Den Dolder (Jan van Dijk)
In een uitgebreid artikel gaat Jan van Dijk in op de geschiedenis van het geslacht Boissevain. Deze familie was oorspronkelijk afkomstig uit Frankrijk, maar was eind 17e eeuw als Hugenoot uitgeweken naar Nederland. Den Dolder komt in beeld als Adolphe Boissevain in 1883 het Prins Hendriksoord aankoopt, en in de tijd daarna nog veel landerijen ten noorden van het huidige dorp: uiteindelijk het gehele gebied van de Ewijckshoeve tot aan het huidige Den Dolder. Zo werd door de familie omstreeks 1902 grond verkocht aan de zeepfabrikant Pleines en aan de regenten van de Willem Arntszhoeve.

- Uit de annalen van de Dolderse Middenstandvereniging (2) (Rob Haars)
Rob Haars vervolgt zijn berichtgeving over de geschiedenis van de Dolderse Middenstandsvereniging. Deze keer komen onder andere de feestelijkheden in verband met het 25 jarig bestaan van den Dolder in 1938 en de Sinterklaascampagne van hetzelfde jaar aan de orde. Ook heeft de middenstandvereniging zich in 1938 - met succes - sterk gemaakt voor het plaatsen van een postzegelautomaat in het dorp.Lees verder...

September 2000 3e jaargang Nr. 3

- Familie Boissevain en Den Dolder (2) (Jan van Dijk)
In deze tweede aflevering gaat Jan van Dijk vooral in op het leven van Adolphe Boissevain. Deze Amsterdamse zakenman werd in 1883 eigenaar van het Prins Hendriksoord. In 1920 kocht hij ook de buitenplaats Ewijckshoeve. Boissevain had grote belangstelling voor moderne technologie. Al in 1886 had hij een eigen telefoonlijn, die liep van Den Dolder naar Amsterdam. Boissevain overleed in 1921. In de voormalige koetsierswoning van het Prins Hendriksoord werd in 1926 de Ernst Sillem Hoeve gesticht.

- Een koekfabriek in Den Dolder. (Harm Sok)
Er zullen maar weinig mensen in Den Dolder zijn die weten dat hier een koekfabriek is geweest. Vanaf 1947 tot 1956 maakte koekfabriek Schriek, afkomstig uit Moerdijk, gebruik van de bovenste etage van een hal, die ooit in gebruik is geweest bij de voormalige zeepfabriek De Duif. Oudere inwoners van Den Dolder zullen zich de geur van peperkoek herinneren. In 1956 vertrok de fabriek naar Oosterhout.

- Uit de annalen van de Dolderse Middenstandsvereniging. (3) (Rob Haars)
Deze aflevering handelt over de jaren 1939 en 1940: over de voorbereidingen op een gezamenlijke reclamecampagne, wanbetalers, een nieuw plan voor een uitje, de effecten van de mobilisatie in 1939, de gezellige jaarvergadering in januari 1940 en de eerste gevolgen van de oorlog, waaronder het distributiesysteem. Uit het jaarverslag over 1940: "Het afgelopen jaar heeft ons veel moeilijkheden, angstige dagen, slapeloze nachten en zorgen gebracht. Maar laten we niet bij de pakken blijven zitten, want na deze tijden komen weer andere tijden."Lees verder...

1999

Januari 1999 2e jaargang Nr 1

- Verslag van C. den Hartog, bewoner van de Willem Arntsz Hoeve (T. Bonis en J. van Dijk)
Een bewerking van het verslag van C. den Hartog, die van 1933 tot zijn dood in 1985 op de W.A.Hoeve was opgenomen en van 1933 tot 1946 daarvan persoonlijk verslag bijhield

- Onderwijs in Den Dolder (N.W.J. Speelman)
In onze dorpsgemeenschap zijn zoals gebruikelijk 3 basisscholen: Rooms-Katholiek, Protestants en Openbaar. In dit artikel wordt vooral ingegaan op de geschiedenis van de (protestantse) Hazenboschschool en haar schoolhoofden Lasterie en Wiersma.

- Een bijzondere gevelsteen (N.W.J. Speelman)
Over de geschiedenis van een bijzondere gevelsteen van een huis aan de Tolhuislaan, daterend uit 1929. De gevelsteen heeft betrekking op Afrika. Over beeldhouwer Van Yzeren is weinig bekend.

- Het grondgebied van Den Dolder (H. Sok)
Een koopakte uit 1780, waarin een deel van de grond van het Vrouwenklooster van De Bilt (zie Dolderse Kroniek 1998, nr.3), dat ook nu nog deel uitmaakt van Den Dolder, wordt verkocht aan mr. Coert Simon Sander, heer van Drakenstein.Lees verder...

Mei 1999 2e jaargang Nr 2

- Het station Den Dolder (1) (N.W.J. Speelman)
Eerste deel over de geschiedenis van het station in Den Dolder. Een schets van de ontwikkeling van de spoorwegen in de vorige en huidige eeuw.

- Uit het dagboek van pastoor Rademaker (1795 - 1872) (J. van Dijk)
Citaten uit het dagboek van pastoor Rademaker, die tussen 1837 en 1872 pastoor was van het Vuursche, Soesterse en Dolderse gebied. Stichtte tegen een een feodaal decor van grote landgoederen enerzijds en armoede anderzijds een rooms-katholieke kerk in Soesterberg. Inclusief inleiding over de adel in het gebied, de buitenplaatsen bij Huis ter Heide en Den Dolder (en hun personeelsleden) en 's lands overheid en politiek.Lees verder...

September 1999 2e jaargang Nr 3

- Het station Den Dolder (2) (N.W.J. Speelman)
Tweede uit een serie van drie artikelen. In dit deel aandacht voor de problemen met de aanleg en exploitatie van de spoorlijn tussen Utrecht en Amersfoort tussen 1860 en 1920.

- De Pfälzer am Niederrhein: de voorouders en de geboorteplaats van Christoph Pleines (M. van der Ploeg)
De geschiedenis van de voorouders van Chr. Pleines in Duitsland vanaf 1741. Zeepfabrikant Christoph Pleines kan worden beschouwd als de grondlegger van het dorp Den Dolder.

- Stamboom Pleines (M. van der Ploeg)
Een overzicht van de voorouders van Christoph Pleines van voor de komst op de Gocherheide en overzicht van de directe voorouders van Christoph Pleines vanaf vestiging op de Gocherheide.

- Leven en werken van Christoph Pleines: een overzicht van de verre van volledige kennis hieromtrent (M. van der Ploeg)
De beschikbare informatie over het leven van Chr. Pleines op een rijtje gezet, tot en met zijn verhuizing uit Duitsland naar Amersfoort in 1889 en het begin van zijn zeepfabriek aldaar.Lees verder...

1998

Januari 1998 1e jaargang Nr 1

- Verantwoording van de redactie
De redactie presenteert bij het eerste nummer de zes "kapstokken" waaraan zij de geschiedschrijving van Den Dolder wil ophangen: archeologie, bebouwing, bevolking, de instituties, het culturele leven en de gesproken geschiedenis van Den Dolder.

- Dolderse bodem in de prehistorie (M. van der Ploeg)
Een terugblik in de prehistorie, m.n. wat betreft de geografische veranderingen als gevolg van de laatste ijstijden en het ontstaan van het landschap zoals we dat nu kennen. Den Dolder ligt op een stukje grond dat sinds de laatste ijstijd onveranderd "hoog en droog" gebleven is.

- Een wandeling door Den Dolder (1) (N.W.J. Speelman)
Eerste deel van het verslag van een wandeling door Den Dolder samen met ex-Doldenaar Henk van Leeuwen (1919), die op zevenjarige leeftijd in Den Dolder kwam wonen en hier opgroeide. Deel 1 gaat over diens levensgeschiedenis.

- Onze omgeving in vroegere tijden (H. Sok)
Hoe zag de omgeving van Den Dolder er vroeger uit? Uit verschillende bronnen (tussen 1580 en begin deze eeuw) blijkt dat er van dichte bebossing geen sprake was.

- Een plaatsnaam aan de wandel (J. van Dijk)
Uit oude topografische kaarten en onderzoek komt naar voren dat de naam van ons dorp is ontleend aan een plek waar nu het Prins Hendriksoord aan de Soestdijkseweg ligt, zo'n drie kilometer ten noorden van het huidige centrum. Als "Tholere" wordt de naam reeds in het jaar 838 vermeld.

- D.O.S.C. (DOlderse Sport Club) (M. van der Ploeg)
Gesprek met Jan van Buren, secretaris van D.O.S.C. over de geschiedenis van deze sportvereniging, naar aanleiding van het 50-jarig jubileum op 1 november 1998.Lees verder...

Mei 1998 1e jaargang Nr 2

- Een wandeling door Den Dolder (2) (N.W.J. Speelman)
Rapportage van een denkbeeldige wandeling door Den Dolder anno 1927, aan de hand van Henk van Leeuwen. Deel 2 begint bij de Boerderijlaan en eindigt bij de dokterswoningen tegenover de voormalige Christelijke Lagere School aan de Dolderseweg.

- Langs het tuinpad van mijn vader (J. van Dijk)
Herinneringen van Jan van Dijk naar aanleiding van een luchtfoto van het laatste bombardement van de Royal Air Force in maart 1945, waarop een groot deel van de lanen en heideveldjes in de omgeving van de Pleineslaan en de Paltzerweg is te zien.

- Het veen en de herberg van "Den Dolder" (H. Sok)
Het gebied van Utrecht tot aan de Vuurse maakte vroeger deel uit van het Vrouwenklooster van Oostbroek in De Bilt. In dit gebied en de gehele omtrek van Soest, Baarn en de Vuurse werden veengronden aangetroffen. Eigendomsrechten en ontginning t.b.v. turfwinning zijn vastgelegd in diverse historische documenten. Een herberg stond bij de "brug in Den Dolder".

- "Frits, je snor moet gaan wapperen!" (M. van der Ploeg)
Verslag over de geschiedenis van het Dr. Engelhardkorps, dat dit jaar het 40-jarig jubileum viert.Lees verder...

September 1998 1e jaargang Nr 3

- Een wandeling door Den Dolder (3) (N.W.J. Speelman)
Derde en laatste deel van de rapportage van een denkbeeldige wandeling door het Den Dolder van 1927, aan de hand van Henk van Leeuwen.

- Christoph Pleines (1857 - 1936) (M. van der Ploeg)
Wie was Christoph Pleines, die misschien kan worden aangemerkt als de stichter van het dorp Den Dolder? Een korte samenvatting van zijn leven laat nog veel vragen open.

- Zeepfabriek de Duif en de Willem Arntsz Stichting (J. van Dijk)
De Willem Arntsz Stichting was vroeger een grote afnemer van zeepfabriek De Duif, die evenals particulieren profiteerde van speciale acties van de zeepfabriek. Zo sierde een "Fayence bloempot op zuil" (voor 1400 fabrieksmerkjes) de regentenkamer van de stichting.

- Zijn dromen bedrog? (H. Sok)
De plannen voor Villapark Boschwijk (1933) en wat daarvan is terechtgekomen in het gebied bij de Hertenlaan.

- Een naam: de Hazenboschschool (N.W.J. Speelman)
Het leven van de naamgever van de christelijke lagere school, het in Den Dolder woonachtige tweede kamerlid voor de ARP drs. C.P. Hazenbosch, die in 1961 bij een verkeersongeluk om het leven kwam. Hij heeft niet meer kunnen meemaken dat de vergunning voor de bouw van de school, waarvoor hij zich had ingezet, werd afgegeven.

- Bewoning in de oudheid? (M. van der Ploeg)
Vervolg van de landschappelijke beschrijving van de verre oudheid in deze streken.Lees verder...

De Dolderse Kroniek

Vier keer per jaar verschijnt de Dolderse Kroniek met een Ledenbrief waarin praktische zaken over het verenigingsleven worden meegedeeld aan de leden zoals info over vergaderingen, nieuwe aanwinsten en bijzondere activiteiten.

Kroniek Speciale uitgave oktober 2014.jpg De inhoud van de kronieken is te bekijken vanaf 1998. De mogelijkheid bestaat voor zowel leden als geïnteresseerden extra exemplaren van de Dolderse Kroniek te bestellen.

De prijs per uitgave bedraagt €4,50 per stuk (inclusief verzendkosten). Een factuur wordt door de penningmeester separaat verzonden. Betaling dient plaats te vinden binnen 14 dagen na ontvangst.

In onderstaande bestanden kunt u de reeds verschenen Kronieken van 1998 raadplegen. De meest recente uitgaven worden in een later stadium toegevoegd.


© 2018 Historische Vereniging Den Dolder